top of page

Yazarlar ve Filmler

Punctum Dergi


Sinema tarihinden derlenmiş, odağına kurgusal ya da gerçek yazar figürlerini alan 101 film.


01/23 | Makale

 

1. Reprise (Tekrar), Joachim Trier, 2006, Norveç


Yazıya tutkun iki genç arkadaş ilk kitaplarını yayıncılara sunar. Philip (Anders Danielsen Lie) birden meşhur olurken, Erik (Espen Klouman Høiner) yayıncıların kapısını aşındırmaya devam edecektir. Ama Philip yazma tutkusunu kaybedip akıl hastanesine düştüğünde dostunu yazıya döndürmeye çabalayan Erik olacaktır.















 

2. Paterson, Jim Jarmusch, 2016, ABD


Otobüs şoförü Paterson (Adam Driver) akşam işten sonra köpeğini gezdirip bara gitmekten ibaret rutin bir yaşam sürerken, gündelik hayatı şiire döker. Aynı evi paylaştığı, farklı bir karaktere sahip, biraz çılgın sevgilisi Laura (Golshifteh Farahani) ise evle sınırlı basit hayatına renk katmak için sürekli yeni meşgaleler arar.















 

3. Dans la maison (Evde), François Ozon, 2012, Fransa


Bir lisede Fransızca öğretmenliği yapan Germain Germain (Fabrice Luchini), yetenekli bir öğrencisinin, arkadaşının ailesiyle olan ilişkisi hakkında yazdığı ve giderek sınırları zorlayan hikâyesinin cazibesine kapılır.
















 

4. Stranger Than Fiction (Lütfen Beni Öldürme), Marc Forster, 2006, ABD


Denetçilik yapan Harold Crick (Will Ferrell) Chicago’da sıradan bir yaşam sürerken birden yalnızca kendisinin duyabildiği ve tüm yaşamını etkisi altına alan bir anlatının konusu olduğunu fark eder.













 

5. Barton Fink, Joel Coen & Ethan Coen, 1991, ABD


New Yorklu ünlü oyun yazarı Barton Fink, senaryo yazmak üzere Kaliforniya’da bir otele çekilir ve Hollywood'un cehennemi andıran gerçeğini keşfeder.




















 

6. El ciudadano ilustre (Saygın Vatandaş), Mariano Cohn & Gastón Duprat, 2016, Arjantin


Uzun yıldır Avrupa'da yaşayan Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Daniel Mantovani (Oscar Martinez), başka bir ödül almak üzere memleketi Arjantin’e döndüğünde kendi insanlarıyla arasında hem benzerlikler hem de uzlaşmaz farklar bulur.

















 

7. Adaptation (Tersyüz), Spike Jonze, 2002, ABD, Senaryo: Charlie Kaufmann


Daha önce John Malkovich Olmak filminde birlikte çalışan Spike Jonze ve Charlie Kaufmann’ı biraraya getiren filmde, Charlie Kaufman (Nicolas Cage), bir yandan dönemin en ünlü kitaplarından biri olan The Orchid Thief’i Hollywood için senaryolaştırma çabalarında sürekli başarısızlığa uğrarken, bir de üstüne kötü bir gerilim senaryosu yazmaya çalışan ikiz kardeşiyle didişmektedir.















 

8. Finding Forrester (Forrester’ı Bulmak), Gus Van Sant, 2000, ABD


Kenar mahalle hayatından gelen Jamal (Rob Brown), okulda aldığı yüksek notlar sayesinde şehrin en ünlü okullarından birinde burs kazanır. Önce zengin çocuklarının arasında zorluk çekse de, spor ve edebiyattaki başarısıyla dikkat çeker. Bir gün Jamal, iddia sonucu bir şey çalmak için William Forrester’ın (Sean Connery) evine girer. Forrester aslında uzun süre önce yazmayı bırakmış çok ünlü, ödüllü bir yazardır.














 

9. The Words (Çalıntı Hayat), Brian Klugman & Lee Sternthal, 2012


Başka birinin yazdıklarını çalarak büyük bir edebi başarı yakalayan Rory Jansen’ın (Bradley Cooper) karşısına bir gün eserin gerçek sahibi (Jeremy Irons) çıkar.



















 

10. Shadowlands (Gölge Topraklarda), Richard Attenborough, 1993, ABD


Narnia Günlükleri’nin yazarı dünyaca ünlü İrlandalı Hıristiyan teolog ve Oxford profesörü C.S. Lewis (Anthony Hopkins), ABD'li genç, hevesli kadın şair Joy Gresham ve küçük oğluyla tanışıncaya kadar yine aynı okulda akademisyen olan erkek kardeşiyle ve meslektaşlarıyla paylaştığı tutkusuz bir hayat sürmektedir.















 

11. Ruby Sparks (Hayalimdeki Aşk), Jonathan Dayton & Valerie Faris, 2012, ABD


Genç yaşta büyük edebi başarı elde etmiş ama şimdi yazma tıkanıklığıyla mücadele eden Calvin (Paul Dano), onu seveceğini düşündüğü bir kadın karakter yaratır: Ruby Sparks (Zoe Kazan). İlhamı ve romantizmi bu şekilde bulmayı beklerken sözcükleri ete kemiğe bürünür ve bir hafta sonra Ruby kanlı canlı salondaki kanepede oturmaktadır!

















 

12. Secret Window (Gizli Pencere), David Koepp, 2004, ABD


Stephen King’in "Four Past Midnight: Secret Window, Secret Garden” adlı öyküsünden uyarlanan filmde sancılı bir boşanmanın ortasında olan başarılı yazar Mort Rainey (Johnny Depp), yaşadığı ücra göl evinde, onu intihalle suçlayan müstakbel bir yazarın tacizlerine maruz kalır.














 

13. Deathtrap (Ölüm Tuzağı), Sidney Lumet, 1982, ABD


Ira Levin'in 1978 tarihli aynı adlı oyununa dayanan filmde oyun yazarı Sidney'in (Michael Caine) yazım seminerindeki öğrencilerinden Clifford Anderson (Christopher Reeve) ona değerlendirmesi için yazdığı ilk oyunu "Deathtrap"in bir kopyasını gönderir. Sidney, Broadway'deki eski günlerine dönebilmek için eşi Myra (Dyan Cannon) ile birlikte hain bir plan yapar: Yazarı evlerine davet edip öldürecek ve oyunu kendisininmiş gibi gösterecektir. Fakat olaylar beklendiği gibi gelişmez.













 

14. Chinese Coffee, Al Pacino, 2000, ABD


Harry (Al Pacino) ve Jake (Jerry Orbach) başarışız iki yazardır. Kapı görevlisi olarak çalışan Henry işinden kovulduğu gece, beş parasız, Jake’in kapısını çalar. Niyeti hem arkadaşından borcunu ödemesini istemek hem de, hem de henüz basılmayan kitabı hakkında Jake’in görüşünü almaktır. Para, estetik ve edebiyat üzerine yaptıkları tartışma dostluklarının sorgulanmasına yol açar.













 

15. Can You Ever Forgive Me? (Beni Affedebilir Misin?), Marielle Heller, 2018, ABD


1970 ve 80’lerde Katharine Hepburn, Tallulah Bankhead ve Estee Lauder gibi yıldızların kısa biyografilerini yazarak geçimini sağlayan Lee Israel’in (Melissa McCarthy) gerçek hikâyesini anlatan filmde popülerliğini yitirmiş, yayıncı bulmakta zorlanan Lee, kirasını bile ödeyemeyecek hale düşünce hayatını kaybetmiş ünlü yazarların mektuplarını taklit edip satmaya başlar.















 

16. The Wife (Nobel Adayının Karısı), Björn Runge, 2017, ABD


Kendi yeteneklerini feda ederek, sadakatsiz kocasının (Jonathan Pryce) edebi kariyeri için saçını süpürge eden Joan (Glenn Close) kocasının alacağı Nobel Edebiyat Ödülü için Stockholm’de bulundukları sırada bir iç hesaplaşma yaşar. Joan’ın desteğinin sınırları nereye kadar uzanmıştır?

















 

17. Night Train to Lisbon (Lizbon’a Gece Treni), Bille August, 2013


İsviçreli yazar Pascal Mercier’in aynı adlı romanından (Nachtzug nach Lissabon, 2004) uyarlanan filmde, tekdüzeliğin mengesinde kıvranan klasik diller profesörü Raimund Gregorius’un (Jeremy Irons) hayatı bir gün Portekizli çekici bir kadını intihardan kurtarmasıyla değişir. Sebepsizce kadının bindiği trene atlayan Gregory kendini Lizbon'da bulur. Burada kadının okuduğu kitabı edinir. Kitabın Portekizli yazarının sıradışı hayatından etkilenince yazarın peşine düşer.













 

18. Synecdoche, New York (New York Yanılsamaları), Charlie Kaufman, 2008


Being John Malkovich ve Eternal Sunshine of the Spotless Mind gibi harikulade filmlerin senaristi Charlie Kaufman’ın yönetmen koltuğuna oturduğu bu olağanüstü filmde, tiyatro yönetmeni Caden Cotard (Philip Seymour Hoffman), yeni oyununun bir parçası olarak bir depoda New York şehrinin gerçek boyutlu bir kopyasını yaratırken işiyle ve hayatındaki kadınlarla mücadele etmektedir.















 

19) The Front (Paravan), Martin Ritt, 1976, ABD


En iyi aktörlerin oynamasını, en iyi yazarların eserlerini yayınlamasını engelleyen bir kara listenin olduğu 1953 anti-komünist Amerika’sında bir kasiyer (Woody Allen), kara listeye alınmış yeteneklerin çalışmalarını göndermeleri için yazar kılığına girer.


















 

20) Ahlat Ağacı, Nuri Bilge Ceylan, 2018, Türkiye


Edebiyata ilgi duyan ve yazar olmak isteyen Sinan (Doğu Demirkol) Anadolu’da doğduğu köye döner. Bir yandan kitabını bastıracak parayı bulmak için kapı kapı dolaşırken bir yandan da sürekli borçlanan babasıyla uğraşır.
















 

21) Wonder Boys (Harika Çocuklar), Curtis Hanson, 2000, ABD


İngilizce Profesörü Grady Tripp (Michael Douglas), karısının onu terk etmesiyle, yedi yıldır kitabını bekleyen editörünün gelişiyle ve arkadaşlarının başına açtığı dertlerle uğraşmaktadır.



















 

22) Midnight In Paris (Paris’te Gece Yarısı), Woody Allen, ABD


Sonbaharda evlenecek olan edebiyatçı Gil (Owen Wilson), nişanlısı Inez'in (Rachel McAdams) babasının iş seyahatini fırsat bilip küçük bir Paris seyahatine çıkar. Gil’in gece yürüyüşleri onu 1920’lerin Amerika’sına, Scott Fitzgerald, Ernest Hemingway gibi büyük yazarların dünyasına götürür.

















 

23) Das Leben der Anderen (Başkalarının Hayatı), Florian Henckel von Donnersmarck, Almanya, 2006


1984 Doğu Berlin'inde, tiyatro yazarı Georg Dreyman (Sebastian Koch) ile sevgilisini gözetleyen adanmış gizli polis ajanı Gerd Wiesler (Ulrich Mühe), kendini giderek onların hayatlarına kaptırır.


















 

24) The Ghost Writer (Hayalet Yazar), Roman Polanski, Birleşik Krallık, 2010


Robert Harris'in aynı adlı romanından beyaz perdeye aktarılan filmde, eski bir İngiliz başbakanının (Pierce Brosnan) anılarını kaleme almak için tutulan hayalet yazar (Ewan McGregor), kendi hayatını tehlikeye atan sırları ortaya çıkarır.


















 

25) Kelebeğin Rüyası, Yılmaz Erdoğan, 2013, Türkiye


Avrupa’nın dünya savaşıyla boğuştuğu sırada, yeni yeni modernleşen madenci kenti Zonguldak'ta yaşayan iki genç şair Rüştü Onur (Mert Fırat) ve Muzaffer Tayyip Uslu (Kıvanç Tatlıtuğ), hayatlarını sanata, edebiyata, en çok da şiire adamıştır. Bir yandan belediye başkanının kızıyla istenmeyen arkadaşlıkları ilerlerken, öte yandan 1940'lı yılların vebası verem genç şairlerin de yakasına yapışır.














 

26) Transit, Christian Petzold, 2018


Anna Seghers’in aynı adlı romanından uyarlanan filmde, işgal altındaki Fransa'dan kaçmaya çalışan Georg (Franz Rogowski), kimliğine büründüğü, işkence korkusundan intihar etmiş bir yazarın gizemli karısına (Paula Beer) âşık olunca planları değişir.

















 

27) Swimming Pool (Havuz), François Ozon, Fransa/Birleşik Krallık, 2003


Londra’dan bunalan İngiliz gizem kitapları yazarı Sarah Morton (Charlotte Rampling), yeni romanı için ilham arayışıyla yayıncısının Fransa'nın güneyindeki evine yerleşir ve buranın sessiz, telaşsız ortamında yazma disiplinine kavuşmaya çalışırken yayıncısının pervasız, sıra dışı kızıyla (Ludivine Sagnier) karşılaşması, gerçekle hayalin karıştığı bazı hassas dinamikleri harekete geçirir.















 

28) Il postino (Postacı), Michael Radford & Massimo Troisi 1994, İtalya


Antonio Skármeta’nın Neruda’nın Postacısı (Ardiente Paciencia) başlıklı romanından uyarlanan filmde, basit bir insan olan Mario Ruoppolo (Massimo Troisi) küçük bir ücrete postacılık yapmaya başlar. Mektuplarını götürdüğü kişilerden biri ünlü şair Pablo Neruda’dır. Onun sayesinde şiire merak salar ve bunu güzelliği dillere destan Beatrice'i etkilemek için kullanır.













 

29) The Hours (Saatler), Stephen Daldry, 2002, ABD


Michael Cunningham’ın aynı adlı romanından uyarlanan film, Virginia Woolf’un Mrs. Dalloway adlı romanının, hepsi de hayatlarında öyle ya da böyle intiharla yüz yüze gelmek zorunda kalmış üç kuşak kadını nasıl etkilediğinin öyküsünü anlatıyor.


















 

30) Deconstructing Harry (Yaramaz Harry), Woody Allen, 1997, ABD