sinema

Netflix’teki uyarlamaya bakılınca Yüzyıllık Yalnızlık’ın ne kadar edebi olduğu; Kafka ve Borges’e, Faulkner ve Rabelais’ye, Decameron ve Arap Şövalyeleri’ne ne kadar borçlu olduğu; Cervantes’in en ciddi torunlarından biri olduğu pek anlaşılmıyor.

Bana boşluklarını teşhir ederek arsızca bakabilirler, sanki ardında bu boşluğu tanıyan ve onu nüfuz edilemez bir gizlenme yeri olarak kullanan uçurumsu bir başka göz varmışçasına; ya da hayasızca, hiç çekinmeden, bakışlarımızın boşluğunda aşkın ve sözün geçmesine müsaade ederek.

Bakhtin sayesinde, Karnavalın kast zaruretinin yarattığı gerilimi azaltmaya dair sosyal, psikolojik işlevleri olduğunu, doğru kullanılırsa bu ters-yüz etmenin ideolojiyi yeniden üretme ya da güncelleme bağlamında kullanışlı bir aparata dönüştüğü açıktır.

Türkçenin yanı sıra Kürdçe de “kekeleyen”, “inleyen”, “gevelenen” bir sese dönüşmektedir Kürd filmlerinde. Türkçe Kürdlerin anadili olmadığı için; Kürdçe de sömürgenin “standardize” olmamış, asimile edilmiş, zayıf bırakılmış dili olduğu için film kişileri her iki dilde de yersizyurtsuz gibidir.

Kont’lar ve Vikont’ların infazları seyretmek için saraylarda kiraladıkları hususi pencereleri vardır. İnfaz günü geldiğinde yüzlerinde maskeyle pencerelerinde yer alırlar.

Şimdinin eskatolojisi gelecek fikrinin kötürümselleştirilmesidir. Dramatik yapıda zamanın niteliğinden söz ederken Goethe, “gelecek yokluğu kötülüktür” demişti; değişime uğrayan metinlerin zamanı hakkında konuşurken ise Heiner Müller, “gelecek sevgisi nekrofilidir” diyecektir.

Bir sinema filmine nasıl bağlanılır diye sorulsa, sözü edilen filmin insanın ruhunda açtığı müzikal gamla bağ kurulur, derdim. O özgün gam, başka bir eserde yeni bağlamları rezone edecek kadar kuvvetli olduğunda, bir film anıya dönüşebilir. Sinemanın en belirleyici kipliği deneyimsel geçirgenlik taşıması. İzlemeyi deneyime vardıran etki de bu geçirgenlikten geliyor.

Yeşilçam’a, Türk sinemasına, Türklüğe ve Türkiye’ye politik ve estetik olarak sığmayan, oradan taşan Yılmaz Güney ve sinemasını Kürd sineması içerisinde nasıl konumlandırabiliriz? 

“Bir vaattir bu. (...) Vaat geleceği ne öngörebilir ne de temin edebilir; bir gün seni artık sevmeyecek olmam pekâlâ mümkündür ve bu ihtimal aşktan sökülüp alınamaz, bilakis aşka içkindir. Söz tam da bu ihtimale karşı ancak aynı zamanda bu ihtimalle birlikte verilmiştir.”

Hayaletbilim, edebi çalışmaların entelektüel kapasitesini artırmaya, edebiyatı ölülerle ilişkimizi sorgulayabileceğimiz, yaşayanların anlaşılması zor kimliklerini inceleyebileceğimiz ve düşünülen ile düşünülemeyen arasındaki sınırları keşfedebileceğimiz bir yer haline getirmeye yönelik çabanın bir parçasıdır. Hayalet, birbirleriyle rekabet eden epistemolojik ve etik konumların odak noktası haline gelir.

Quentin Dupieux, absürdizm ve sürrealizmi birbirine katıştırarak, günümüz dünyasının kaotik, anlamsız ve kendi yeni anlamsızlıklarını icat eden doğasını yansıtan, oldukça özgün bir yerde konumlanan bir estetik sunmaktadır.

Külkedisi masalında, Cinderella’nın üvey kız kardeşlerinin, kapı kapı dolaşan prensin testini geçmek ve ayakkabıyı giyebilmek için ayaklarının bir kısmını kesmesi çarpıcı bir ayrıntıdır. Fakat bu sarsıcı kısım masalın Charles Perrault versiyonunda bulunmaz.

... hikâyelerin edebiyatta olup olmaması beni gerçekten ilgilendirmiyor. Samimi olmam gerekirse, bu hayat yaşandığı ve ben de onda bir tür anlam gördüğüm için onu korumak isterim, kaybolmasın diye, unutulmasın diye. İster şehir hayatına oturtulsunlar ister köy hayatına, aslında hikâyeler sonlarında başlar, yani hayatta.

... Kemal Sunal kendinde bulduğu bu yüzü oynadı. Öyle ki tüm Kemal Sunal filmlerinin adeta Sunal’ın yüzünü, jest ve mimiklerini tekrarlamak gibi basit bir nedenle çevrildiğini söyleyebiliriz. Hatta tüm filmlerinin Kemal Sunal’ın yüzü tarafından yazıldığını ve oynandığını.

Punctum Söyleşileri’nde konuğumuz, yazar Afşin Kum’du. Romancıyla ''Sıcak Kafa'' ve ''Kübra'' kitaplarından hareketle fantastik ve bilim kurgu öğelerinin Türkçedeki imkânlarını tartıştık. Moderatörlüğünü Murat Erşen’in üstlendiği söyleşide kıyamet-sonrası evren tahayyüllerinden zaman kavramına ve absürdizmin dinamiklerine uzanan bir sohbete eşlik ettik.

Sinemanın aksine, televizyon olan biteni şimdiki zamana indirger, en azından geleneksel kullanımıyla. Ama bir farkla, imkânsız olarak olup bitmiş olanın “nasıl imkân dahilinde olduğunu” yani “inanılmazlığını” bir kez daha düşündürerek ve onu kendi (düşünsel) gücünden yoksun kılarak.

hakiki ve canlı insan iletişiminde anlam nadiren en önemli şeydir. Bu gerçeğe şahsen -ve artık kamu önünde- Hayalet Köpek İlkesi diyorum. Bu ilke adını Jim Jarmush’un 1999 yapımı Hayalet Köpek: Samuray’ın Yolu filminden alıyor.

Jean-Luc Godard 1968'de anlatıya son verdiğini ilan etti. Ona göre anlatı, seyirciler için ideolojik bir tuzaktan başka bir şey değildi, sonraki kariyeri de, görüntülerin radikal bir şekilde yan yana getirilmesi uğruna anlatının terk edilmesinin bir kroniği olmuştur, ancak Hollywood’un, hevesli seyircileri, bakışa ideolojik ihanetinin tuzağına çekmek için kullandığı fantazmatik anlatı mutlaka ideolojik değildir. Fantazmatik anlatı sinemanın politik savaş alanıdır.

Süreyyya Evren Büyük tutkularla hareket eden insanlardan çok tutkuları kar altında kalmış, bastırılmış, ezilmiş, etik olarak sorgulanması...

Semin Güven Mahito’ya kendi emeğiyle kurması teklif edilen, uçsuz bucaksız, rengarenk, iyilerin hep kazandığı dünyalar ile gerçekten can...

Punctum Sinema Söyleşileri kapsamında, Deniz Celiloğlu ile birlikteydik. Robinson Crusoe 389 Kitabevi'nde gerçekleştirdiğimiz keyifli söyleşinin kaydı YouTube kanalımızda.

Cana Bostan Fakat ruh eşine zaman borcu duyulur mu; ya da kendisine zamanı borçlandığımız biri “ruh eşi” ilan edilebilir mi? Zira...

“Edebiyatta bir şeyin neden olduğunu açıkladığımızda belirli türlere doğru gidiyoruz. Mesela dönüşüm teması üzerinden düşünürsek, bir insan gerçek dünyada örümcek adama dönüşemez.

George Steiner Eğer konuştuğunuz kişiler sizi göremezlerse felce uğrarlar ( paralyzed ), böylece durumun efendisi olursunuz. Oppenheimer...

“Dunne, öldükten sonra sonsuzluğun üstesinden nasıl gelineceğini öğreneceğimiz konusunda bize güvence verir. Yaşamlarımızın tüm anlarını açıp istediğimiz biçimde birleştireceğiz. Tanrı, dostlarımız ve Shakespeare bizimle olacak.”

Süreyyya Evren Wes Anderson'ın filmleri bizi iyi kurulmuş bir rüya aracılığıyla kendi rüyalarımıza güvenmeye, kendimizi rüyalarımıza...

Utku Özmakas ve Yasin Karaman, Bora Erdağı ile söyleşilerine kaldıkları yerden devam ediyorlar. Kazancakis’in Zorba’sı üzerine sohbet, yazarın içinde yetiştiği ve yaşadığı toplumsal koşulların ve romanın pek çok açıdan ele alınmasıyla sürüyor.

Lal Hitay Özgür insanın öteki ile ilişkisi yalnızca çatışma ve bağışıklık ekseninde olmayacağından ve ilişkileri verili iyi-kötü ve...

Utku Özmakas ve Yasin Karaman, konukları Bora Erdağı ile Nikos Kazancakis’in ünlü romanı Zorba’nın tarihsel, edebi, politik, felsefi önemi üzerine söyleşiyorlar.

Cana Bostan (...) köklerdeki tiksintiyle şimdiki zamandan tiksinmek için geçmişe yapılan bir maden kazısı olarak sinema, duvarda ya da...

Ozan K. Dil Öyleyse duymak gerekmektedir ve bir ses virolojisi fikrinin kulağı savunması gibi, imajların da onları retinal olanı daima...

Dilan Salkaya Kamera vapurdan denizi süpürürken, köprüyü geçerken, Pera’daki bir otelin penceresinden kuşbakışı kente bakarken izleyici...

Sebahattin Şen Berîya Şevê gündelik normalliği etkilemeyen bir savaş fikri ile savaşı “uzaktan” seyretmenin huzursuzluğunu yüklenmiş...

Deniz Çınar Savaşır Böylece Tren Rayları ’nın anlatıcıları hikâyelerini ve gar ile çevresinin hikâyesini yeniden yapılandırmak yetkisini...

Punctum Dergi Sinema tarihinden derlenmiş, odağına kurgusal ya da gerçek yazar figürlerini alan 101 film. 01/23 | Makale 51) Howl (...

Punctum Dergi Sinema tarihinden derlenmiş, odağına kurgusal ya da gerçek yazar figürlerini alan 101 film. 01/23 | Makale 1. Reprise (...

Nüvit Bingöl Truffaut’nun elinde iris efekti, simgesel sistemin insana atadığı yeri gösterir. Doğayı böyle görürüz, çünkü öyle...

Çözünürlüğü, keskinliği ne kadar yüksek olursa olsun bir şeyi bir göstergeyle kesmenin bedeli şeyin kendisinin kaybedilmesidir. Gerçeğin geriye dönük kurulması da bu anlamdadır: sadece ve sadece gerçeği göstergeyle kestiğimiz için, gerçek diye bir şey ortaya çıkar.

Kayıp Şahıslar Albümü'nün, Çöl Masalları'nın yazarı; Yol Kenarı'nın, Ben O Değilim'in, Kerr'in yönetmeni Tayfun Pirselimoğlu ile edebiyat, sinema, resim ve fotoğraf üzerine, yolu Platon'dan, Nietzsche'den, Godard'dan geçen bir Punctum Dergi söyleşisi.

Dilara Erdem Trier, insanın diğer insanlarla yan yana gelişinden doğacak çatışmalara ve büyük adanışlardan çok küçük hesaplara inanan...

Fredric Jameson O olsa olsa Sinema'nın ta kendisiydi; tam ortadan kayboldu derken yeniden keşfedilen sinemaydı. Sinema gerçekten...

Başar Öztürk Senaryosunu Orhan Pamuk’un yazdığı, Ömer Kavur’un yönettiği Gizli Yüz' de (1991) Roland Barthes’ın fotoğraf...

Nihat Nuyan Çözüm arayan değil, sonuca ulaşmak adına hamleler yapan değil, konumu pozisyonel olarak çaresiz bırakan bir imajlar...

Adem Yılmaz Riyakârlık, erdemin dışlandığı ya da “lakırdı”ya indirgenerek önemsizleştirildiği şanssızlar toplumunun olmazsa olmazıdır;...

Salih Alp Gökçek Sinemasında dışarılanmış, ifade sorunları yaşayan karakterleri görmeye alışkın olduğumuz Paul Thomas Anderson’ın...

Bilgesu Şişman Kuklalar da kanar. Karakterlerimizin yer aldığı canlandırmalar steril dramatizasyonlar değildir yalnızca ve zaten...

Utku Özmakas / Yasin Karaman Dr. Frankenstein tarzı bir birleştirmeye doğru mu gidiliyor acaba o durumda? Ortaya daha canavarsı...

Bir kısmı kalıba girmiş, bir kısmı dışarıda kalmış şekilsiz bir kadınlık tecrübesiyle, yarı-pişmiş bir kadınlık tanımıyla bir biçimde bağlı; herhangi bir film, roman, şiir, sanat, kültür ürünü üzerine yazılar(...)